İmza kampanyasına katılınİmza verin →Yılkı Acil Hattı (7/24): 0312 870 19 23EnglishENAcil DurumBağış Yap
Geçmişten Günümüze

Geçmişten Günümüze

Yılkı atlarının hikâyesi, Anadolu'da insanla atın binlerce yıllık ortaklığının hikâyesidir. Bu ortaklık son yüzyılda hızla değişti ve yılkı atları bu değişimin tam ortasında kaldı.

Binlerce yıllık bir ortaklık

Anadolu, at kültürünün en eski merkezlerinden biri. Hititler at yetiştirmeye büyük önem veriyordu; Boğazköy'deki devlet arşivinde, Mitanni ülkesinden gelmiş Kikkuli adında genç bir at yetiştirme uzmanının yazdığı bir eser bulundu. Bu metin, dünyanın bilinen en eski at eğitimi kılavuzlarından biri olarak kabul ediliyor.

Kapadokya adının "güzel atlar ülkesi" anlamına geldiği de sıkça söylenir. Ancak bu yorum tartışmalı: bazı araştırmacılar, bölgede o dönemde at ve katır ticareti yapıldığı için isme sonradan bu anlamın yakıştırıldığını savunuyor. Anlamı ne olursa olsun, bu yakıştırmanın bu kadar yaygınlaşması, atın bu topraklardaki yerini gösteriyor.

Türklerin Anadolu'ya gelişiyle bu bağ daha da güçlendi. At; savaşta, göçte, tarlada ve yolda insanın en yakın yardımcısıydı. Yüzyıllar boyunca köylerde at, bir ailenin en değerli varlıkları arasında sayıldı.

Yılkıya salmak: Eski bir gelenek

Anadolu köylerinde atları güz geldiğinde dağa salmak eski bir alışkanlıktı. Kışın ahırda besleyecek yeri olmayan köylü atını doğaya bırakır, at yemini kendi bulurdu; yaz gelince de ihtiyaç duyduğu atı yakalayıp işine koşardı.

Bu düzen, atın ekonomik değeri olduğu sürece işledi. Çünkü baharda geri alınacak bir hayvandı, sahibi onu gözden kaybetmezdi.

Makineleşme ve geri alınmayan atlar

20. yüzyılın ikinci yarısında traktörün, kamyonun ve köy yollarının yaygınlaşmasıyla atın tarladaki ve yoldaki işlevi hızla azaldı. Isparta'daki yaylalarda bugün sürüler halinde yaşayan atlar buna iyi bir örnek: yöre halkının yıllarca tarla sürmek ve yük taşımak için kullandığı bu atlar, teknoloji geliştikçe ve ihtiyaç azaldıkça doğaya bırakıldı.

Bu kez baharda geri alınmadılar. Doğada kendi başlarına ürediler ve birkaç kuşak içinde bugün tanıdığımız yılkı sürülerine dönüştüler.

Resmi rakamlar bu dönüşümün hızını açıkça gösteriyor. TÜİK verilerine göre son 20 yılda Türkiye'deki at sayısı yüzde 68 azalarak 65 bin 339'a düştü; yaklaşık 20 yıl önce bu sayı 204 bin 352'ydi. Bu rakamlar köylerde ve çiftliklerde insanların bakımındaki atları gösteriyor. Uzmanlar bu düşüşü tarımda makineleşme, ulaşımdaki gelişmeler ve kırsal yaşamın dönüşümüyle açıklıyor. İşlevini yitiren atların bir kısmı satıldı, bir kısmı ise doğaya bırakılarak yılkı sürülerine katıldı. Doğadaki yılkı atlarının sayısı ise bu istatistiklerin dışında kalıyor ve bugün hâlâ bilinmiyor.

Bugün: Görünür ama kayıt dışı

Bugün yılkı atları Anadolu'nun birçok yaylasında yaşıyor, fotoğrafçıların ve turistlerin ilgisini çekiyor. Ancak büyük çoğunluğu hâlâ kayıt dışı; ülke genelinde kaç yılkı atı olduğunu kimse kesin olarak bilmiyor.

Bu görünmezlik onları savunmasız bırakıyor. Kayıt altında olmayan bir atın nerede yaşadığı, sağlığı ve akıbeti takip edilemiyor. Son yıllarda bazı bölgelerde atların yasadışı yollarla yakalandığına dair haberler gündeme geliyor; 2026 yazında Afyonkarahisar Emirdağ'da iplerle tuzak kurularak yakalanan atlar, doğaseverlerin müdahalesiyle kurtarıldı.

Öte yandan umut veren gelişmeler de var. Kamu kurumları, belediyeler ve gönüllüler kış aylarında atlar için harekete geçiyor; örneğin Antalya Büyükşehir Belediyesi Eynif Merası'nda atların beslenmesi için farklı noktalara saman ve yonca balyası bırakıyor. Bu çabaları ortak bir çatı altında buluşturmak ve sürekli hale getirmek, yılkı atlarının geleceği için atılacak en önemli adım.

Yarın: Ortak bir sorumluluk

Yılkı atları, bu toprakların insanına binlerce yıl hizmet etmiş atların torunları. Onları görünür kılmak, kayıt altına almak ve doğadaki yaşamlarını desteklemek, bu uzun ortaklığa karşı borcumuzdur.

Karşılaştıkları tehditler →

Nasıl yardım edebilirsiniz? →

Her kış, bazı yılkı atları baharı göremiyor.

Bağışınız bir atın kışı aç kalmadan atlatması, yarasının tedavi edilmesi ya da kayıt altına alınarak korunması demek.